Teleskop - przyrząd optyczny złożony z dwóch elementów optycznych: obiektywu i okularu (teleskop soczewkowy - refraktor) lub z okularu i zwierciadła (teleskop zwierciadlany - reflektor) połączonych tubusem. Służy do powiększania odległych obrazów. Zarówno teleskop soczewkowy, jak i teleskop zwierciadlany dają obraz rzeczywisty powiększony, odwrócony (soczewkowy).

TELESKOP SOCZEWKOWY (refraktor) - jego podstawowymi częściami są: obiektyw, okular i tubus. Nadają się do obserwacji naziemnych (nie odwracają obrazu tak jak reflektory) oraz do obserwacji nieba (księżyc, planety, galaktyki i mgławice, dla dwóch ostatnich najlepiej uzywać refrektor o wysokiej światłosile i większej średnicy). Są łatwe w użytkowaniu, nie wymagają praktycznie konserwacji, zbierają więcej światła niż reflektory o tej samej średnicy (refraktor o średnicy 80mm jest równoważny reflektorowi o średnicy 100-110mm), to dobry wybór dla początkujących astronomów, którzy cenią saobie prostotę użytkowania. Przy dużych średnicach są drogie w produkcji.

TELESKOP ZWIERCIADLANY (reflektor) - jego podstawowymi częściami są: zwierciadło, okular i tubus. Mają niższą sprawność optyczną od refraktorów i zwykle dają niższy kontrast na skutek centralnego przesłonęcia (przez zwierciadło wtórne).
Najpopularniejszymi reflektorami są :

Teleskop Newtona - najprostszy w konstrukcji i najpopularniejszy wśród amatorów. Składa się z parabolicznego zwierciadła głównego i mniejszego, płaskiego, kierującego obraz do okularu znajdującego się z boku tubusa. Zwykle posiada większą w porównaniu z innymi reflektorami światłosiłę, dlatego też stosowany jest głównie do oglądania obiektów ciemniejszych - mgławic, galaktyk, gromad. Nie nadaje się do obserwacji naziemnych z powodu odwracania obrazu.

Teleskop Cassegraina - posiada paraboliczne zwierciadło główne oraz mniejsze wtórne, eliptyczne kierujące światło przez otwór w zwierciadle głównym do okularu. Najpopularniejszy i najprostszy typ to Dall-Kirkham obarczony znaczną komą. Najlepszym teleskopem Cassegraina jest Ritchey-Chrétien, posiadający 2 hiperboliczne lustra, wolny całkowicie od komy. Teleskopy w systemie Cassegraina zwykle posiadają mniejszą światłosiłę, co czyni je szczególnie użytecznymi przy obserwacji jaśniejszych obiektów takich jak księżyc i planety.

TELESKOP W SYSTEMIE MIESZANYM (zwierciadlano-soczewkowym).
Zwykle są to pochodne układu cassegraina, w których przed zwierciadłem głównym lub niekiedy wtórnym umieszczono dodatkowo soczewkę - korektor.

Najpopularniejsze to:

Teleskop Schmidta-Cassegraina - posiada korektor w postaci asferycznej płyty Schmidta. Cechuje go pewna koma i krzywizna pola. Niestety asferyczny korektor jest stosunkowo drogi w produkcji.

Teleskop Maksutova-Cassegraina - posiada korektor w postaci lekko ujemnej soczewki meniskowej. Ma znacznie zredukaną komę i obarczony jest niewielką krzywizną pola. Stosowany w konstrukcjach o stosunkowo małej aperturze ze względu na ciężar korektora. Bazujący na podobnej konstrukcji teleskop Klewcowa-Cassegraina przenosi korektor za zwierciadło wtórne - dzięki czemu jest lżejszy.

Zwykle uważa się, że najlepsze obrazy dają refraktory - najlepsza ostrość i kontrast, szczególnie cenione są apochromaty. Zwykle są to też instrumenty najdroższe, nawet apochromaty o stosunkowo niewielkich średnicach obiektywu rzędu 100mm nierzadko liczone są w tysiącach dolarów. Dla porównania teleskop zwierciadlany Newtona o średnicy 200mm na prostym montażu Dobsona kosztuje zazwyczaj około 2000zł!

Poza apochromatami najwyżej cenione są cassegrainy w systemie Ritchey-Chrétien oraz, w zależności od zastosowań, teleskopy Maksutova-Cassegraina (astrofotografia wykorzystująca duże powiększenia przy małym polu widzenia) i Schmidta Cassegraina (przeglądy nieba ze względu na stosunkowo duże pole widzenia).